Odśnieżanie chodnika przed firmą: kto za nie odpowiada i co grozi za zaniedbanie?

Za odśnieżenie chodnika przed firmą odpowiada właściciel nieruchomości, przy której ten chodnik biegnie. Wynika to z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a za właściciela uznaje się także użytkownika wieczystego, zarządcę i inne podmioty władające nieruchomością. Obowiązek dotyczy chodnika położonego bezpośrednio przy granicy działki i obejmuje śnieg, lód oraz błoto. Za zaniedbanie grozi mandat lub grzywna do 1500 zł, a jeśli ktoś przewróci się na oblodzonym chodniku, także odszkodowanie i zadośćuczynienie dla poszkodowanego. Przy najmie lokalu dobrze rozstrzygnąć to w umowie, zanim spadnie pierwszy śnieg.

Który chodnik trzeba odśnieżać, a który nie

Ustawa mówi o chodniku, czyli wydzielonej części drogi publicznej przeznaczonej dla pieszych, położonej bezpośrednio przy granicy nieruchomości. W praktyce chodzi o pas chodnika, który przylega do ogrodzenia, ściany budynku albo granicy działki firmy.

Obowiązek nie obejmuje kilku sytuacji:

• chodnika oddzielonego od działki pasem zieleni, rowem albo ścieżką rowerową, bo wtedy nie przylega bezpośrednio do nieruchomości,
• chodnika, na którym dopuszczono płatne parkowanie, bo jego utrzymanie należy wtedy do gminy lub zarządcy drogi,
• jezdni i zatok postojowych, które zawsze należą do zarządcy drogi.

Zupełnie inną sprawą jest teren wewnątrz działki: parking dla klientów, dojście do wejścia, rampa rozładunkowa, schody. Tu nie ma wątpliwości, że odpowiada właściciel albo ten, kto nieruchomością faktycznie zarządza. Jeśli klient poślizgnie się na schodach przed sklepem, nikt nie będzie pytał gminy.

Właściciel, wspólnota czy najemca

Firma, która ma własny budynek, sprawę ma prostą: odpowiada sama. Kłopot zaczyna się przy najmie. Ustawa wskazuje szeroko podmioty władające nieruchomością, a w praktyce straż miejska kieruje się zwykle do właściciela lub zarządcy budynku. Między stronami o podziale obowiązków decyduje umowa najmu.

Przy lokalu w kamienicy albo bloku chodnik zwykle odśnieża wspólnota mieszkaniowa lub zarządca, a koszty rozkładają się na wszystkich właścicieli lokali. Przy wynajmie całego pawilonu czy hali obowiązek bardzo często przechodzi umową na najemcę. Przed sezonem warto sprawdzić:

1. czy umowa najmu w ogóle mówi o zimowym utrzymaniu terenu i chodnika,
2. kto zamawia i opłaca firmę odśnieżającą, jeśli taka jest,
3. czy obowiązek obejmuje też usuwanie sopli i nawisów śnieżnych z dachu,
4. kto ma ubezpieczenie OC, które obejmie szkodę poniesioną przez przechodnia.

Jeśli umowa milczy, lepiej dopisać aneks niż ustalać to telefonicznie po pierwszym wypadku.

Jak odśnieżać, żeby obowiązek był spełniony

Przepisy wymagają uprzątnięcia śniegu, lodu i błota, a śnieg należy odgarnąć w miejsce, w którym nie przeszkadza pieszym ani pojazdom. Nie wolno więc zsypywać go na jezdnię, zatokę autobusową ani przejście dla pieszych. Dobrze sprawdza się kilka zasad:

• odśnieżanie rano, przed otwarciem, a przy intensywnych opadach także w ciągu dnia,
• posypywanie przy gołoledzi: piaskiem, drobnym żwirem albo solą, z tym że sól szkodzi zieleni, kostce betonowej i obuwiu klientów, więc lepiej używać jej oszczędnie,
• zapas środków i sprzętu na miejscu, bo w dniu pierwszego dużego opadu w sklepach budowlanych często ich brakuje,
• zapis w grafiku, kto w danym tygodniu odpowiada za wyjście z łopatą, zwłaszcza w małych firmach bez stałej obsługi technicznej.

Sprzęt i worki z piaskiem dobrze trzymać w jednym miejscu na zapleczu, tak jak resztę materiałów eksploatacyjnych. Jeśli planujesz porządek w magazynku, przyda się tekst o tym, jak dobrać regał magazynowy do małej firmy.

W wielu miastach można też zlecić zimowe utrzymanie zewnętrznej firmie. Wtedy w umowie warto opisać, przy jakiej grubości pokrywy śnieżnej i w jakim czasie ekipa przyjeżdża, bo samo zlecenie nie zdejmuje odpowiedzialności, jeśli chodnik i tak zostanie oblodzony.

Mandat, grzywna i odszkodowanie dla poszkodowanego

Kontrolę prowadzi zwykle straż miejska lub gminna, a na wsi policja. Za niewykonanie obowiązku utrzymania czystości i porządku kodeks wykroczeń przewiduje grzywnę do 1500 zł albo naganę. W praktyce najczęściej kończy się na pouczeniu albo mandacie, a przy uporczywym zaniedbaniu na wniosku o ukaranie do sądu.

Znacznie poważniejsze bywają skutki cywilne. Osoba, która złamie rękę na nieodśnieżonym chodniku, może domagać się od odpowiedzialnego podmiotu:

• zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji i dojazdów,
• odszkodowania za utracone zarobki,
• zadośćuczynienia za ból i cierpienie,
• czasem renty, jeśli uraz trwale ograniczy jej zdolność do pracy.

Takie roszczenia potrafią sięgać kilkudziesięciu tysięcy złotych, dlatego przed zimą sprawdź, czy polisa OC działalności obejmuje szkody wyrządzone osobom trzecim w związku z posiadaniem nieruchomości. Na co zwracać uwagę przy wyborze polisy, opisaliśmy w artykule o ubezpieczeniu dla freelancera. Te same pytania o sumę gwarancyjną i wyłączenia dotyczą małej firmy z lokalem.

Sople i śnieg na dachu to osobny obowiązek

Prawo budowlane nakazuje właścicielowi lub zarządcy utrzymywać budynek w należytym stanie, a w praktyce oznacza to także usuwanie nadmiaru śniegu z dachu i sopli wiszących nad chodnikiem. Gdy sopel spadnie na przechodnia, odpowiedzialność ponosi zarządca budynku, nawet jeśli chodnik pod nim był starannie odśnieżony. Przy dużych dachach płaskich, na przykład hal i pawilonów handlowych, zbyt gruba warstwa mokrego śniegu może też zagrozić konstrukcji, więc warto wiedzieć, kto i kiedy ją kontroluje.

Najprostszy sposób na spokojną zimę to krótka lista przed sezonem: kto odśnieża, czym, o której godzinie, kto zrzuca sople i kto ma polisę. Pięć minut ustaleń w listopadzie oszczędza nerwów w styczniu.